Sıfır atık belgesine başvuru işlemleri ne zaman başlayacaktır?

Yönetmeliğin belgelendirme ile ilgili hususlarının yer aldığı 15, 16, 17, 18 ve 19 uncu maddelerinin yayımı tarihinden altı ay sonra yürürlüğe gireceği, yürürlük maddesi ile hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda, temel seviyede belge başvuru işlemleri 12 Ocak 2020 tarihinden itibaren Sıfır Atık Bilgi Sistemi üzerinden gerçekleştirilebilecektir. Gümüş, altın ve platin seviyelerindeki sıfır atık belgesi başvurusu için ise, temel seviyedeki sıfır atık belgesinin alınması ve takip eden on iki aylık sürenin geçmesi gerekmektedir.

Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında biriktirilen atıklar nereye verilecektir?

Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında biriktirilen atıklar mahalli idarelerin sıfır atık belgesi bulunması ve atıkları ayrı toplaması halinde mahalli idare tarafından kurulan toplama sistemine; mahalli idarenin sıfır atık belgesi bulunmaması halinde sıfır atık yönetim sistemi kapsamında biriktirilen atıklar Bakanlık ve/veya il müdürlüğünden gerekli izin ve/veya çevre lisansı almış atık işleme tesislerine verilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Bakanlığın önceliği atıkların çevre ve insan sağlığına zarar vermeden Çevre Kanunu uyarınca çıkarılan atık mevzuatına uygun olarak geri dönüşüm/geri kazanımının sağlanmasıdır. Yönetmelikte geçen ilgili hüküm ile sıfır atık yönetim sistemi kapsamında biriktirilen atıkların verilebileceği yerlerle ilgili olarak alternatifler sunulmuş ve bahsi geçen hükmün yol göstermesi amaçlanmıştır. Bu itibarla etkin bir atık yönetiminin sağlanmasını temin etmek amacıyla sıfır atık yönetim sistemini kurarak belge alan mahalli idarelere atıkların verilmesi öncelikli olmakla birlikte doğrudan çevre lisanslı tesislere de verilebileceği belirtilmiştir.

Bununla birlikte Sıfır Atık Yönetmeliği atıkların yönetimine ilişkin genel hususları ortaya koymakta olup özel mevzuatı olan atıkların yönetimi, yürürlükte olan ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda sağlanacaktır.

ÇED Yönetmeliğinin Ek-1 ve Ek-2 listesinde yer alıp ÇED muafiyeti alan sanayi tesislerinin de Sıfır Atık Yönetmeliği kapsamında sistem kurma zorunluluğu var mıdır?

Sıfır Atık Yönetmeliğinin Ek-1/B listesinde ÇED Yönetmeliği’nin Ek-1 ve Ek-2 listesinde yer alan sanayi tesislerinin sıfır atık yönetim sistemine geçişlerinin tamamlanması için son tarihler belirlenmiştir. Bu doğrultuda sanayi tesislerinin ÇED muafiyeti olup olmadığına bakılmaksızın söz konusu Yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2 listesinde yer almaları halinde sıfır atık yönetim sistemini kurmaları gerekmektedir.

Yönetmeliğin Ek-1/B listesinde yer alan “İş merkezi ve Ticari Plazalar” altında geçen ofis/büro kapasitesinden kasıt nedir?

Sıfır Atık Yönetmeliğinin Ek-1/B listesinde “İş merkezi ve Ticari Plazalar” ifadesi ile ortak bir yönetime sahip olan iş merkezi ve plazalar ifade edilmekte olup ortak yönetimi olmayan yerler bu kapsamda değerlendirilmemektedir.

Diğer taraftan, ofis/büro değerlendirmesi yapılırken bir iş merkezi/ticari plaza içerisinde her ticari unvan “bir ofis/büro” olarak değerlendirilmekte olup işletmelerin sahip oldukları oda sayısı gibi fiziki birimleri ifade etmemektedir.

Örneğin; 10 katlı bir iş merkezi veya ticari plaza içerisinde farklı unvanlarda hizmet veren beş farklı firma/şirket mevcut ise beş ofis/büro mevcuttur.

Yönetmeliğin Ek-1/B listesinde yer alan “İş merkezi ve Ticari Plazalar”ın belge alma süreci nasıl işleyecektir?

Ortak yönetimi olan iş merkezi ve ticari plaza için ticari unvan tek olduğundan sıfır atık bilgi sisteminden bu unvan üzerinden başvuru yapılarak seviyesine uygun tek bir sıfır atık belgesi düzenlenir. Talep edilmesi halinde, içerisinde yer alan firmalar münferit belge için yine sıfır atık bilgi sistemi üzerinden başvuruda bulunabilirler.

Organize Sanayi Bölgeleri bünyesinde yer alan bir sanayi tesisi aynı zamanda ÇED Yönetmeliğinin Ek-1 veya Ek-2 listelerinde yer alıyorsa hangi çerçevede değerlendirilecektir?

Yönetmeliğin 12 nci maddesinin dördüncü fıkrası ile 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan hükümler doğrultusunda OSB’lerde tüm bina ve yerleşkeyi kapsayacak şekilde sıfır atık yönetim sistemine geçiş planlaması yapılarak eş zamanlı uygulamaya geçilir. OSB içerisinde yer alan tüm tesisler bu plana dâhil olmak zorundadır. OSB’lere, içerisindeki tüm tesisleri kapsayacak şekilde seviyesine uygun tek bir sıfır atık belgesi düzenlenir. Bu çerçevede, OSB içerisinde yer alan sanayi tesislerinin sıfır atık belgesi için ayrı ayrı başvurmalarına gerek olmayıp talep etmeleri halinde münferit sıfır atık belgesi için başvuruda bulunabilirler.

Ayrıca OSB içerisinde yer alan sanayi tesisleri, OSB yönetimi koordinasyonunda sisteme dahil edilerek uygulamaya geçeceklerinden ve ortak bir belge alacaklarından, bu tesisler için ÇED Yönetmeliğinin Ek-1 veya Ek-2 listesinde yer alması durumu aranmaz.

Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında danışmanlık hizmeti veren firma var mı?

Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında “Sıfır atık yönetim sistemini kurmakla yükümlü olanlar ile sistemi gönüllü olarak kurmak isteyenler, sıfır atık yönetim sisteminin kurulması ve geliştirilmesinin sağlanması için danışmanlık hizmeti alabilirler. EK-4 doğrultusunda Bakanlıkça belirlenen puanlama kriterleri kapsamında platin belge almak isteyenlerin danışmanlık hizmetini almaları zorunludur. Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında danışmanlık hizmeti verilmesine ilişkin esaslar Bakanlıkça belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Bu kapsamda ilgili hükümde de belirtildiği üzere danışmanlık hizmeti verilmesine ilişkin esaslar daha sonra Bakanlıkça ayrıca belirlenecek olup, esaslar belirleninceye kadar bu amaçlarla hizmet veren danışmanlık firmaları ile çalışılmasında engel bulunmamaktadır